|
| |
Het
Hof van Weena
De
Weenastraat en het Weenaplein
|
De
straat Weena
|
Beschrijving: Plattegrond van de grondpercelen in het gebied
omgeven door Stroveer, Hofdijk, Weenaplein, Weenastraat, Raampoortlaan en Slagveld.
Vervaardiger: onbekend. Datering: 1854. De perceelnummers beginnen rechtsboven
met 1 en worden per huis met 1 opgehoogd tot perceel nummer 28 links. Het is niet
zeker of dit ook de huisnummers waren. |
|
Kaart van Rotterdam uit 1872. Uitgaven van P.M. Bazendijk.
In het midden vind je de Weenastraat, die daar volgens het straatnamenboek van
Rotterdam gelegen heeft van 1854 tot 1956. Aldaar was ook een Weenaplein. Ook
de Hofdijk en het Hofplein stammen van het Hof van Weena af evenals de heer Bokelweg
en de Ridderstraat. De straatnaam werd in 1854 voor het eerst gebruikt. Waarschijnlijk
doordat op 31 augustus 1854 kloostermoppen van het Hof werden gevonden. Het raadsbesluit
hierover dateerd van 19/21 oktober 1854. Wanneer je het Rotterdams Adresboek van
1858 openslaat, ontdek je dat het niet om nieuwe bebouwing ging. Grote delen (=huizeblokken)
van de Katshoek werden gewoon getransformeerd in Weenastraat. Naar mijn bescheiden
mening lag de raampoortlaan voorheen meer naar rechts. Ja zelfs, rechts van de
1e Weenastraat. Kraft onderbouwd deze stelling door aan te geven dat de ruïne
van het Hof van Weena
lag in een tuin tussen de Schie en de raampoortlaan. Het nummer 68 op de kaart
verwijst waarschijnlijk naar het Liefdegesticht van Groenevelt. Aldaar zijn de
fundamenten van het Hof van Weena gevonden.
Schrijver H.A. Voet spreekt in
zijn voorwoord in het boekje 'Groeten uit het oude Noorden' zelfs van de wijk
Weena. Ook weet hij te melden dat de ruimte op de kaart afgebakend door de 1e
Weenastraat in het westen, de 2e weenastraat in het noorden en de katshoek en
strooveer in het oosten in de volksmond het Wandluizenhofje genoemd werd, vanwege
het vele ongedierte. Dit geeft wel iets aan over de toestand van de (achterkant)
van de huizen aan de 2e Weenastraat.
Auteur L.J.C.J. van
Ravesteijn schrijft over de aanleg van de Weenastraat in zijn boek uit 1974 met
de titel 'Rotterdam in de 18e en 19e eeuw':
De meer moderne straataanleg doet
in 1853 zijn intrede met het door W.N.
Rose (1801-1877) ontworpen plan voor de Weenastraat en het Weenaplein, dit
laatste toen nog aan 3 zijden gesloten. Een aanleg wel van bescheiden omvang,
doch waarbij nieuwe begrippen tot uiting kwamen in de grotere straatbreedte van
10 meter, in trottoirs en rioleering. Het gemeenteverslag over 1854 spreek dan
ook met trots over de ruime en brede straat, die de Gemeente had aangelegd op
de voormalige raamgronden van het Hof van Weena, welke aanvankelijk bestemd waren
voor de bouw van het abattoir. Maar de raamgronden waren voor dit doel niet geschikt
omdat de riolering hier niet op berekend was. Een bezwaar dat voor de woningbouw
minder gold, omdat men zich tijdelijk kon behelpen met privaatputten en het hoofdriool
dat het hemel-en huishoudwater van de nieuwe wijk moest opnemen, voorlopig liet
uitmonden in de sloot langs Hofplein en Katshoek (genoemd naar herberg 'De Kat').
|
|
Foto van Het Weenaplein begin deze eeuw. (Foto: Gemeente archief
Rotterdam)
De Weenastraat werd bij besluit van B&W van 9 april 1909 gesplitst
in 1ste en 2de Weenastraat, en bij besluit B&W 4 december 1956 werden de drie
namen ingetrokken. Toen bestond het huidige Weena alweer 7 jaar, want die naam
werd officieel bij het B&W-besluit van 13 september 1949. Er is tegenwoordig
ook een Weenapad (besluit 1 augustus 1978) en een Weena-Zuid (9 november 1990).
Hoe kwam de Straatnamencommissie in 1949 op het idee om die enorme kale vlakte
tussen Hofplein en Henegouwerlaan simpelweg Weena te noemen? Het eigen archief
van de Straatnamencommissie zou uitleg moeten geven. Helaas, notulen van beraadslagingen
uit die tijd schijnen niet te bestaan. Uiteraard zat Mr. H.C. Hazewinkel in deze
commissie. Maar ook Ir. C. de Cler, D.B. Gohres, Mr. J.C. Knap en Ir. H.J.G. van
der Veen. H. (Bron: Weena van Jorris Boddaert). Er is goed te zien dat
het gebouw in het midden voorzien is van een boog boven de deur. Als je goed kijkt
zie je glas in lood. Hier was namelijk de Noorderkerk gevestigd. (niet te verwarren
met de raampoortkerk of met de noorderkerk aan de Jacob Catsstraat). Het betrof
waarschijnlijk een kerk van de zogenaamde kruisgemeenten
(voorloper van de Christelijk Gereformeerde kerk) en is gebouwd in 1870.
In
een Inventarisatie
Kerkelijke Gebouwen Nederland wordt de stroming betiteld als GGNA (Gereformeerde
Gemeenten in Ned en N.Amerika). Voor 1883 was Ds. van den Oever de voorganger
in deze kerk. Hij was de grote man van de kruisgezinde gemeenten.
Ds. Daniel
Boeser Van Smalen (1830-1922) volgde C. van den Oever als predikant op en deed
dit van 1883 tot 1893.
Ik vond een mooi verhaal over hem:
Toen ds. van Smalen
enige tijd daar preekte, kwam men ook vanuit Rotterdam-Zuid om hem te horen. Op
een zondagmorgen was er een vrouw in hevige zielsstrijd op weg naar de kerk. Toen
ze over de Maasbruggen liep, werd ze door de satan verzocht om in de Maas te springen.
Eindelijk kwam ze bij de kerk aan het Weenaplein.
Die morgen kreeg ds.
Van Smalen zoveel opening dat hij na twee uur preken tot de gemeente zei: "Ik
kan niet ophouden, want er moet iemand tussen u zitten, die onophoudelijk schreeuwt:
Laat die man toch doorpreken."
Toen het bijna drie uur geduurd had, eindigde
hij met het zeggen: "Gemeente, hier zijn we nog in een kerk die in- en uitgaat,
maar volk van God, straks komen we daar waar de kerk wel ingaat, maar nooit meer
uitgaat. Amen."
Toen hij dat gezegd had, viel de betreffende vrouw flauw
en ze werd in de consistorie gedragen.
Toen ze weer bijkwam, zei ze tegen
de dominee: "Vanmorgen is er voor mij gepreekt. Nadat ik onderweg nog in
de klauwen van de satan zat, die mij van het leven wilde beroven, is tijdens het
preken die dierbare Christus in mijn ziel geopenbaard." Op een site
over alle
bioscopen van Nederland in heden en verleden staat vermeld dat er ook een
bioscoop was aan het Weenaplein. Bioscoop Flora op weenaplein 9, opende op 15
april 1911 haar deuren. Aangezien in het telefoonboekje van 1915 een veiling gevestigd
is op dit adres, ga ik ervan uit dat de bioscoop geen grote getalen bezoekers
trok. |
|
Foto uit 1908 van uit het noorden van de achterkant van 2 huizen
van het Weenaplein.
Waar nu de rails lopen lag vroeger de Noorderkerk en (een
stukje verderop onder de overkapping) het hof van Weena.
Links loop de Ridderstraat.
Ook een mooie verwijzing na vroegere tijden. |
|
| Dit zijn huizen aan het Weenaplein bezien vanuit het noorden.
Een beetje onduidelijk is of dat daar al 2e Weenastraat heette of nog steeds Weenaplein.
Duidelijk is handelsdrukkerij van Korteweg te zien. Rechts van de drukkerij bevond
zich een gecombineerde fabriek/winkel van hoge hoeden en garibaldi's. Weer daarnaast
is het laatste huis van het pleintje. Rechts voorbij dit huis lag de 1e Weenastraat
en de spoorbaan.Voorheen heette de drukkerij Korteweg & Stemerding NV, maar
mede-eigenaar A.H.S. Stemerding verliet de zaak om zitting te nemen in de gemeenteraad
van Rotterdam. In 1938, waarschijnlijk na het overlijden van Pieter
Korteweg op 17 mei, werd de zaak overgenomen door De Winter en Van Hofwegen.
Na het bombardement werd de nieuwe drukkerij gehuisvest in de Lambertusstraat. |
|
| Katshoek met links de Tweede Weenastraat uit 1939. Vervaardiger:
J. van der Kamp. Je kan nog niet zien dat in de zaak naast de luifel een 'Heerenkapper'
gevestigd was. |
|
| Het 'Wandluizenhofje'. De huizen rechts betreft de achterkant
van de huizen van de 2e Weenastraat. |
|
Een fotovlucht door de jaren heen van de 1e Weenastraat kan niet
los gezien worden van de blikvanger bij uitstek op de hoek van de Weenastraat:
Het station Hofplein. Gebouwd in 1906 en ontworpen door architect J.P. Stok. Deze
foto uit 1908 toont het hoge middengebouw, halfcirkelvormig. Aan weerszijden een
hoger eindgebouw. Eindgebouwen identiek, maar met verschillende vleugels. Ingangen
in de eindgebouwen.
Op het eindgebouw links staat het wapen van Den
Haag en op het eindgebouw rechts het wapen van Rotterdam.
Onder de dakgoot waren de stadswapens aangebracht van de steden waarlangs de Hofplein
trein reed. Dit waren van links naar rechts: Wassenaar,
Voorburg, Stompwijk, Pijnacker,
Berkel en Schiebroek.
Op de
benedenetage bevond zich de stationsrestauratie, terwijl op de 1e verdieping vergader-
en feestzalen waren ondergebracht. Later werd in het gebouw het cafe restaurant
Loos (van eigenaar C.N.A.
(Nelis) Loos uit Hillegersberg) ondergebracht.
Duidelijk zijn de karakteristieke
bogen te zien. Deze bogen zijn ook te zien aan de zijkant van het gebouw, maar
dan een etage lager. De oorsprong van het boogontwerp zit volgens mij in de voorganger
van het tegenwoordige Centraal Station. Dit station
Delftse Poort (DP) had ook enorme bogen. Ik denk dat die bogen uiteindelijk
de (Delftse) poort moesten voorstellen. De poort naar de rest van de wereld. De
1e geëlektrificeerde spoorlijn in ons land was de
lijn van Rotterdam-Hofplein naar Scheveningen.
Op 1 oktober 1908 is dit
station van de Zuidhollandsche Electrische Spoorwegmaatschappij (ZHESM) geopend.
Direct langs het station loopt links de Raampoortlaan en rechts de 1e Weenastraat.
(Dus Links van de tandarts). Voor 1877 stond op deze plek het oude station. Ook
dit station was voorzien van de karakteristieke bogen. De Brug is de Schiebrug.
Naar links loopt de Rotterdamse Schie. Rechts van de Weenastraat is tandarts J.T.
Orth en Zoon gevestigd. Later kwam hier Grand Cafe Restaurant De Kroon. |
In het
telefoonboek van Rotterdam 1915 valt te lezen dat de volgende personen uit
de weenawijk een telefoonaansluiting hadden:
| A.A. | Jesse & Co. |
Verfwaren, vernissen, enz. | 1e Weenastr. (Boog 3) |
| | Telefoondienst, Gem | Werkwagen
bergplaats, | Weenastr. (Boog 4) | | | | | |
| A.R. | Gelderen Vuyk, van |
in Kol. waren | 1e Weenastr. 1a | | E. | Steegman | Café |
1e Weenastr. 2a | | J. | Poel, v.d. | Sigarenmag. "Electro" | 1e Weenastr. 4
|
| C.N.A | Loos | Café | 1e
Weenastr. 13 | | A. | Verouden | Café |
(1e)
Weenastr. 14 | | | Gemeentewerken
Hoofdafd. I Havenwerken | Werkplaats
Afd. Havens en Kaaimuren
|
1e Weenastr. 22 | | J. P. | Helmer,
v/h | N.V. Fijnwerkhouthandel | Weenaplein
4 | | Joh. M. | Hannik, De, Dir. | Rott.
Veiling | Weenaplein 9 | | Emile
| Gils, van | Kantoormeubelhandel, | Weenaplein
10 | | L. en J. | Gevers | Tabak
| Weenaplein
11 | | J. | Cleton Fzn. | in Oliën en verfwaren
| Weenaplein 12 |
| | | | |
J. | Dortwegt Sr | Rijtuig-
en wagenmakerij en Smederij | 2e Weenastr. 12a |
| H.A.D. | Nieuwenhuijsen | Mandenexport | 2e
Weenastr. 25 | | D.A. | Schooneveld,
van | Steenhouwerij | 2e Weenastr. 26b |
| D. | Tenback | in Heerenmodeart. | 2e
Weenastr. 30 |
Wat valt uit deze lijst op te maken?
1) In ieder
geval dat slechts de nijverheid in staat was om een telefoonaansluiting te betalen.
2)
Verder, dat Cafe Loos een zij-ingang had aan de weenastraat 13.
3) Ten derde dat
het cafe Verouden mogelijk wel heel erg dicht bij cafe Kroon heeft gelegen.
Uitbater Loos had overigens zeker historisch besef. In hetzelfde jaar 1915 adverteert hij namelijk in het NRC een feestzaal in "Het hof van Weena". Deze feestzaal had als adres: Weenastraat 13. Hetzelfde als Cafe Loos. Te bespreken bij den Géraut (dhr. Loos zelf dus?).
In het NRC van 29 juni 1915 wordt een vergadering aangekondigd van de S.D.A.P. (nu PVDA) in het "Hof van Weena" naast het kafee de "Witte Societeit". Ik gok dus dat dit laatste cafe op weenastraat 14 was gehuisvest.
Op
een Nijverheidsstatistiek uit 1890 op de site van het Nederlandsch
Economisch-Historisch Archief stond de heer D.A. van Schooneveld al vermeld
met zijn firma Dievellers en Spaan; Steenhouwerij en atelier van marmerwerk Dit
was nog voor de splitsing in 1e en 2e weenastraat. Destijds was het (waarschijnlijk
zelfde) adres de Weenastraat 43. (2x 26b is ook 43). Hij had daar 6 werklieden,
waarvan 5 boven de 18 jaar waren en 1 tussen de 13 en 14 jaar oud. Ze begonnen
om 5:00 met werken en werkten door tot 19:30. Het is wel humor dat er verder vermeld
staat dat er zelden werd overgewerkt. Er was voldoende daglicht, tamelijke hygiene
en geen verwarming.
Op deze zelfde lijst staat D. Legrand vermeld aan het
Weenaplein 6 met zijn Houtzagerij
Ik ben niet van plan om allle bewoners
die ooit in de weenawijk gewoont hebben hier te vermelden. Ik zal er tenminste
geen onderzoek naar doen. Maar kom ik wat tegen dat zal ik het niet nalaten om
er melding van te maken. Zo vond ik met dank aan Jorris
Boddaert op een cafelijst uit 1934 dat er een koffiehuis F.J. Lütgenau
gevestigd was aan de weenastraat 2a-b.
|
| Een heel mooi bovenaanzicht van de Weenastraat uit 1930. Het halfcirkelvormige
gebouw met de bogen is uiteraard weer het station Hofplein. Direct rechts daarnaast
is de Weenastraat. Het gebouw rechts naast de weenastraat is Grand Cafe Restaurant
De Kroon. (werd dit de kroon genoemd omdat 20 jaar daarvoor hier een tandarts
zat?). Links naast het station is de raampoortlaan. Het gebouw in het midden is
de Delftse poort en het plein links en rechts daarvan werd het slagveld
genoemd. De Brug is de Schiebrug. Naar linksboven loopt de Rotterdamse Schie,
met daarlangs de Schiedijk. Het plein rechts heette eerst de beestenmarkt en later
het hofplein. Waar precies het slaveld stopte en het hofplein begon is moeilijk
vast te stellen. Het water naar rechts is de Delftsche Vaart (het Haagse Veer). |
|
Op deze foto is goed te zien dat er een tramlijn liep door de
Weenastraat. Inmiddels zijn ook Loos en Kroon in de gebouwen gehuisvest.
Loos
was de opvolger van het populaire Café
Boneski. Boneski stond op deze plaats al vanaf 1873 tot het moment van de
aanleg van de Hofplein lijn. Na de sloop zette de zoon van Boneski het familiebedrijf
voort in het cafe Boneski aan de Coolsingel.
Cafe Restaurant "de Kroon"
werd beheerd door G.G. Zeilmaker. (telefoonlijst 19130 |  
Linksboven
(bomen) is ook een stukje Weenaplein te zien en huizen van de 2e Weenastraat

Een
drietal mooie luchtfoto's uit 1930. Duidelijk is te zien dat het station Hofplein
de complete Weenastraat volgt. Linksboven (bomen) is ook een stukje Weenaplein
te zien en huizen van de 2e Weenastraat. Wederom is de Delftse poort goed te zien.
De brug is de Schiebrug. Naar links loopt de Rotterdamse Schie.De huizen van de
1e weenastraat zijn duidelijk zichtbaar.
|
Links naast Grand cafe restaurant de kroon is het begin van de
1e Weenastraat.
Het bord ingang voor het station Hofplein is goed te zien.
Tijdens de aanleg van het Heliportterrein is zowel de 1e als de 2e Weenastraat
uit de Rotterdamse stratengids verdwenen. |
|
Gezicht in de 1e Weenastraat, links onderzijde van gevels aan
de oostzijde, rechts fragment van de muur van het station Hofplein. (moet dus
een eindgebouw zijn). Links zal dan de zijkant van restaurant kroon zijn. het
poortje met prikkeldraad schermt waarschijnlijk de toegang naar de spoorlijn af.
Over de straat liep namelijk de spoorlijn van Blaak naar het Centraal Station.
Foto uit het noorden. Vervaardiger: J. Retel. Datering: 1939. Was dit die moderne
grotere straatbreedte van 10 meter waar Rose het over had? Je zou het niet zeggen.
Volgens Hazelzet in 'Rotterdam zoals wij het kenden', (7e druk 1947) kijkt deze
Weenastraat uit op het Strooveer. Op de plattegronden komt de 1e Weenastraat echter
uit op het slagveld en de 2e Weenastraat op Katshoek. De Strooveer liep tussen
het Hofplein en de Katshoek.
Wat was er allemaal verder nog te vinden in de
1e Weenastraat? Een adreslijst uit 1866 laat de volgende bewoners zien:
| P. | Kup | Beambte ter
secretarie | | P.C. | Crombou | particuliere |
| J.W. | Kooy | Boekhouder |
| J.W. | Rosenstok | Convooilooper |
| J.J. | Carabain | Gepensioneerd
indisch ambtenaar | | H. | Lagerwey | Particulier |
| C.G. | Oldenburg | Kantoorbediende |
| C.S. | de Hoog | Particuliere |
| H.W. | de Jong | Kantoorbediende |
| J.C. | van der Meer | Visiteur |
| J. | Valken & Co | Stalhouderij |
| F.W. | van Nahuys | Kantoorbediende |
| J. | Friethoff | Particuliere |
| Jacob | de Meijer | Tekenmeester |
In 1901 woonde er een steenhouwer genaamd D.A. van Schooneveld en een
fabriekschef H.P. Koekkoek.
Verder zat er een dansacademie "De Klerk"
op nummer 13. |
|
Gezicht op de 1ste Weenastraat met het verwoeste stationsgebouw
Hofplein als gevolg van het bombardement van 14 mei 1940.
De complete Weenastraat
is platgebombardeerd. |
|
| Restanten van het station Hofplein van de 1ste Weenastraat gezien,
na het bombardement van 14 mei 1940. Uit het zuiden. |
|
| Gezicht op de door het Duitse bombardement van 14 mei 1940 getroffen
Hofplein met het verwoeste stationsgebouw Hofplein en café-restaurant Loos |
|
Overzicht van de complete wijk Weena. Links achter het spoorviaduct
zie je het station Hofplein liggen. Daarlag de 1e Weenastraat. Verderop het Weenaplein
en dan naar rechts voor de huizen die er nog staan, lag de 2e Weenastraat.
Met
moet na de vernietiging van deze wijk in de volksmond nog een tijdje de naam Weenastraat
gebruikt hebben.
In het
Rotterdamsch Niewsblad van 24 december 1940 werd zelfs nog geadverteerd met
'Dansacademie DE KLERKGediplomeerd leraar - 1e Weenastraat 13 naast Station Hofplein'
|
|
Tijdens het
bombardament van 1940 zijn de meeste huizen in en om de Weenastraat verwoest.
Dit bood gelegenheid tot het uitvoeren van opgraafwerkzaamheden. Aldus geschiedde
in maart 1941.
Twintig
gravers hebben in weinig dagen 1000 m3 grond verzet. De eerste sleuf (een loopgraaf
van 5 a 6 meter breed, 30 meter lang en drie meter) is gegraven op het Weenaplein.
Volgens oude kaarten zou men daar de meeste kans hebben. Spoedig kwamen resten
te voorschijn van de lakenramen; sporen van het kasteel werden echter niet gevonden,
ook niet op grotere diepte. Na verlegging van de graafwerkzaamheden naar de terreinen
aan de Bokelstraat aan de andere kant van het station Hofplein werden de eerste
(stukken van) kloostermoppen (middeleeuws gebakken steen) met afmetingen van 33
bij 15 bij 8 cm gevonden. Van een gracht is bij het graafwerk niets gevonden.
De conclusie was dat Weena alleen nog maar onder het station Hofplein kon liggen.
En uitgerekent dit station was niet compleet verwoest bij het bombardament. Zodat
er tot op de dag van vandaag geen zekerheid gegeven kan worden. |
|
Gezicht in de Weenastraat met rechts het restaurant van het station
Hofplein, gezien uit het noorden.
Vervaardiger: J. Visser in 1945. Techniek:
waterverf. Volgens mij is de toren rechts het stadhuis en links de Sint-Laurenskerk.
Toch? |
|
De Weenastraat met het viaduct en het Station Hofplein, op de
achtergrond het Stadhuis.
Vervaardiger: Octave DeConinck. Datering: 1950.
Techniek: pen en inkt. Mooi te zien is dat er een cafe gevestigd was onder het
station met de naam 'De drie bogen'. Ook erg leuk zijn de huizen/cafe's welke
gevestigd zijn onder het viaduct. Duidelijk is te zien dat het bogenthema overgenomen
werd door deze kroegen. |
|
| Hoe het was en hoe het tegenwoordig is, is goed te zien op deze
plattegrond. Als de lijnen van dit kaartje kloppen dan moeten de restanten van
het hof van Weena op onderstaande foto dus ongeveer ter hoogte van de 4e boog
van links liggen |
|
| De 1e Weenastraat en het Weenaplein heet tegenwoordig Katshoek.
Terwijl deze laatste voor het bombardement toch een flink stuk meer naar rechts
lag. De 2e Weenastraat heet tegenwoordig Strooveer. Deze lag voor het bombardement
een stuk meer naar het zuidoosten. De bogen zijn nog steeds herkenbaar. Foto:
Jan de Leeuw van Weenen 25 april 2003. Als je met je muis over de foto beweegd,
krijg je te zien hoe het station eruit zag na het bombardement van 14 mei 1940.
(foto: B.H.W. Berssenbrugge van 20 juli 1940). Het huidige station is in gebruik
sinds 1956. Architect is :
S. van Ravesteyn (1889-1983) |  
Als
je de oude en nieuwe plattegronden goed vergelijkt moeten de fundamenten of onder
High Light (Katshoek
31) of onder Krijco (Katshoek 29) gevonden
kunnen worden.
|
| Het hoge middengebouw en de eindgebouwen aan weerszijden alwaaar
de ingang lag naar het station en cafe restaurant Loos was gehuisvest zijn nooit
meer herbouwd. De lelijke muur met grafitie lijkt te getuigen dat het station
Hofplein doormidden is gehakt. Foto: Jan de Leeuw van Weenen 25 april 2003. |
|
De naam Weena leefde niet alleen voort in de straatnaam Weena.
Er heeft ook nog een Café-Resataurant 't Hof van Weena bestaan. Bovenstaande
scan van een suikerzakje van deze zaak kreeg ik van Harry Dietz uit Houten van
de club van
Suikerzakjesverzamelaars. Het café heeft gestaan aan het Hofplein en
volgens het telefoonboekje van 1950 was de uitbater H.M. Vrins. Toon Vrins van www. vrins.nl wist me vervolgens te melden
dat dit Henri Vrins (Hendrikus Marie) geweest moet zijn (18 maart 1901 - 21 april
1978).
Van Jan Blitterswijk kreeg ik te horen dat de locatie van het café
onder het spoorviaduct gezocht moest worden en dat er nog een oud Holland-Amerika
line man heeft gewerkt; Frans Koers met zijn vrouw Jeane. Ook wist hij nog te
vertellen dat aan de andere kant een poosje een artiesten cafe had gezeten. Ik
hou me aanbevolen voor meer details. Het vermoeden is dat het suikerzakje van
voor 1960 is, omdat Rotterdam aan het eind van de jaren vijftig qua telefoonnummer
van vijf naar zes cijfers overgestapt is. Het zakje is, wat ze in suikerzakjeskringen
noemen, een "gewoon viertje". Op de achterkant staat het Van
Oordt-rondje met vier regels tekst. Die zakjes zijn tussen ca. 1954 en 1962
gemaakt, hoewel de meeste ervan zo tussen 1957 en 1961 zijn gemaakt. Dat was ook
de periode waarin "iedereen" ineens suikerzakjes ging sparen. Vermoedelijke
datering derhalve tussen 1957 en 1959. Ik vind het weer
zeer typerend dat de toegang gesierd was door een boog. Eenzelfde boog als station
Hofplein. Ook mooi te zien is, dat de eigenaar het café in een middeleeuws
aandoende sfeer aangekleed lijkt te hebben. In ieder geval van de buitenkant. |
|
Het cafe stond er al in 1940. Vlak na het bombardement. Deze foto is in dat jaar gemaakt door J. van Rhijn en betreft het noodcafé 't Hof van Weena aan het Hofplein, onder het spoorwegviaduct. Een eerste notering in telefoonboeken in het Rotterdams Archief komt voor in 1950 en voor het laatst in het telefoonboek van 1972 stond vermeld.
|
|
Deze foto is van september 1960 en gemaakt door P. Visser. |
|
Tekening uit 1961. Rechts onder het station zat een dansschool
van de Klerk. In de jaren 70 was daar ook een een frite annex viszaak gevestigd plus een cafe voor artiesten
en in het verlengde daarvan lag het cafe met de naam het
hof van weena. (3e van links)
Links een gedeelte van het nieuwe station dat
in 1956 is gebouwd, naar naar het ontwerp van de architect S. van Ravesteijn (tevens
ook de ontwerper van het stationsgebouw Rotterdam CS). In 1990 is deze echter
weer afgebroken wegens de bouw van de nieuwe spoortunnel in Rotterdam. |
|
Foto gemaakt op 28 februari 1967 door H.M. Vrijmoet, H.M. Het brommertje lijkt niet weggeweest te zijn.
|
Vandaag de dag kan je nog sporen terugvinden van het de Zuidhollandsche
Electrische Spoorwegmaatschappij (ZHESM)
Alle 4 de foto's zijn door mij gemaakt
op 24 augustus 2004 aan de Vijverhofstraat langs het traject van het 1,9 kilometer
lange Hofpleinlijnviaduct. De natuurstenen figuren in de trant van de Weense Sessezion,
zijn vervaardigd door de Haagse beeldhouwer JanAltorf.
Linksboven zie je
het logo van ZHESM.
Rechtsboven is een wapencombinatie. Het linkerwapen is
van Rotterdam en het rechtse van
Den Haag. In het midden staat het
wapen van (zuid) holland.
Linksonder
staan 4 wapens. Van af links gezien is het 1e wapen van ?? (Mail
me als je dit weet ), het 2e van Voorburg
, het 3e van Berkel en het 4e meest
rechtse wapen van Veur (of wellicht
wordt hier Wassenaar bedoeld). Dit
waren allen wapens van steden welke aan het traject lagen.
Rechtsonder staan
allerlei noten (eikeltjes) afgebeeld. Met in het midden een kikker. Op de foto
rechtsboven staan 2 eekhoorntjes afgebeeld. Dit waren in de polder en duinen levende
planten en dieren.
|
| Nog een foto (zelfde dag en zelfde fotograaf) langs het traject
in de Vijverhofstraat (Hofvijver van Het Hof?). Op de linkerpilaar staat ANNO
en op de rechterpilaar staat 1905. Dit is
een verwijzing naar het jaar van oplevering van het 1e traject (het rechte gedeelte
tussen de Teilingerstraat en de Bergweg ). Het Hofpleinstation werd opgeleverd
in 1908. |
|
Erg leuk om te zien dat er tegenwoordig weer een grand cafe restaurant
Loos is te vinden in Rotterdam. Dit cafe staat op de hoek van de Westplein en
de Westerstraat. De uitbater is Hans
Loos, een achterkleinzoon van Nelis
Loos.
Het is wat moderner, maar de ronding doet absoluut denken aan het
orgineel. De betekenis van het glas in lood is mij niet bekend. |
Toch
nog even wat roepen over het steeds terugkerende bogenthema. Oude foto's bekijkend
kom ik steeds meer tot de conclusie dat de bogen verwijzen naar de Hofpoort en
niet naar de Delftse poort. Al op een tekening uit 1748 (verwijzend naar de situatie
rond 1690) is het bogenthema onmiskenbaar aanwezig. (Catalogusnr.: RI 535 van
het rotterdams archief). Ook leuk dat de nieuwe eigenaar van
de hofpleinlijn zichzelf Hofbogen BV genoemd heeft.
Wil
je meer weten over de spoorwegen in Rotterdam dan verwijs ik je naar de weergaloze
site van Aad Engelfriet.
Ook
een mooie site met veel plaatjes van oude stations is www.stationsweb.nl
Er
is erg veel terug te vinden in het huidige Rotterdam dat herinnert aan het oude
Hof. Check bijvoorbeeld de site maar eens van Theo de Vlieger: www.weenahof.tk
Maar
de beste site tot nu toe voor je Rotterdams plaatjes is het oude vertrouwde Gemeentearchief
Terug
naar boven Een reactie op bovenstaande
gegevens is zeer welkom. Mail me op 
Laatst
bijgewerkt 14.03.2010
|